Ρύθμιση ανάρτησης για πρωτάρηδες

RockShox Reba SL

RockShox Reba SL

Πήρατε νέο ποδήλατο με την αναρτησούλα του και είστε έτοιμοι για τις βόλτες σας στο βουνό! Ή μάλλον αναβαθμίσατε αυτή την παλιά που πλέον ήταν κούτσουρο και κάνει πια μόνο για βαρίδι στο ψαροντούφεκο. Όπως και να 'χει μπροστά σας έχετε ένα τεχνολογικό επίτευγμα γεμάτο με διακόπτες και βαλβίδες που μερικές φορές σας μπερδεύει. Εδώ θα σας δείξω πως θα κάνετε τις πρώτες ρυθμίσεις για να βγείτε παγανιά στα μονοπάτια!

Πριν καν αρχίσουμε καλό θα ήταν να ξέρετε πως εδώ θα ασχοληθούμε με ρυθμίσεις που βρίσκονται έξω στην ανάρτηση, οπότε δε θα χρειαστούμε πολλά εργαλεία. Τα πιο σημαντικά παρατρεχάμενα για να ρυθμίσουμε σωστά το νέο μας γουρουνάκι είναι κλιπσάκια (zip ties) με τα οποία θα καλύψουμε ένα καλάμι, ένα μικρό χάρακα για να ρυθμίσουμε το βύθισμα αργότερα και τέλος για όσους έχουν προμηθευτεί ανάρτηση με αέρα, τότε μία τρόμπα για αναρτήσεις.

Ρύθμιση Βύθισης

Κλιπσάκι

Οι αναρτήσεις λειτουργούν καλύτερα όταν ανεβαίνοντας επάνω για να φύγουμε βυθίζονται μέσα λίγα εκατοστά από το βάρος μας, δίνοντας ένα πλεονέκτημα όταν θα χρειαστεί να περάσουμε από μικρές ανωμαλίες, ή αργότερα από πολύ ανώμαλο έδαφος χωρίς το ποδήλατο να χάσει πρόσφυση. Για να πετύχετε τη σωστή βύθιση πάρτε ένα κλιπσάκι (zip tie) και βάλτε το σε ένα από τα καλάμια (που βυθίζονται) της ανάρτησης.

Αφού το τοποθετήσετε πιέστε το μέχρι να κάτσει κάτω στη βάση. Ακολούθως καθίστε πάνω στο ποδήλατο κάπως "επιθετικά" -δηλαδή ελαφρά λίγο εκτός σέλας, το κέντρο βάρους σας να είναι μεταξύ χεριών και ποδιών στο κέντρο του ποδηλάτου. Για να το πετύχετε αυτό, ή θα πρέπει να έιστε άσσος στην ισορροπία, ή να σας βοηθήσει κάποιος κρατώντας το ποδήλατο για να μην πέσετε. Αφού το κάνετε αυτό μετά κατεβείτε μαλακά από το ποδήλατο.

Μέτρηση βύθισης

Τώρα μετρήστε την απόσταση από το κλιπσάκι μέχρι τη βάση της ανάρτησης. Το ιδανικότερο βύθισμα είναι περίπου στο 25 - 30% της διαδρομής της ανάρτησης. Δηλαδή σε μία ανάρτηση 100mm το ιδανικό βύθισμα είναι γύρω στα 25-30mm. Επιλέξτε ένα μεγαλύτερο βύθισμα αν θέλετε μία βόλτα με πιο μαλακή αίσθηση (χάνοντας όμως περισσότερη ενέργεια), ή λιγότερο αν θέλετε τα πράγματα λίγο πιο επιθετικά.

Ρύθμιση προφόρτωσης

Αν έχετε ανάρτηση με ελατήριο η πρώτη μας στάση είναι η ρύθμιση της προφόρτωσης. Συνήθως το καπάκι για τη ρύθμιση βρίσκεται στο πάνω άκρος μίας από τις μπουκάλες -οι περισσότερες έχουν ένα τέτοιο ρυθμιστή, άλλες (συνήθως οι πιο φθηνές) έχουν δύο. Αν όταν κάθεστε πάνω στο ποδήλατο βλέπετε την ανάρτηση να μην βυθίζεται σχεδόν καθόλου, τότε γυρίστε το ρυθμιστή αντίθετα με τη φορά του ρολογιού. Αν απ' την άλλη βυθίζεται πολύ τότε το γυρνάμε με τη φορά του ρολογιού. Ξανανεβείτε για να δείτε ότι τώρα είναι εντάξει. Αν είστε λεπτός, ή βαρύς τότε μάλλον δε θα μπορείτε να ρυθμίσετε τη βύθιση της ανάρτησης μόνο με την προφόρτωση και θα πρέπει να αλλάξετε το ελατήριο. Αναλόγως του βάρους σας θα πρέπει να πάρετε ένα πιο μαλακό αν είστε ελαφρύς και ένα πιο σκληρό αν είστε πιο βαρύς. Στις πιο πολλές αναρτήσεις αλλάζει εύκολα απλά ξεβιδώνοντας το καπάκι από το πάνω μέρος της μπουκάλας και τραβώντας το παλιό ελατήριο έξω και ακολούθως βάζουμε το νέο.

Όσοι έχουν αερίου λαδιού

Βαλβίδα αέρα (θετική)

Για εσάς τους πονηρούς που αγοράσατε αερίου λαδιού, ή ήρθε το ποδήλατο σας με τέτοια ανάρτηση, τότε δε χρειάζεται να ανησυχείτε για την προφόρτωση, ή αλλαγή ελατηρίων. Απλά πάρτε την ειδική τρόμπα και αναλόγως εισάγετε ή εξάγετε αέρα από την μπουκάλα μέχρι η βύθιση να είναι στα επίπεδα που ανέφερα παραπάνω. Όπως είναι ο ρυθμιστής της προφόρτωσης, έτσι θα υπάρχει και μία βαλβίδα κάτω από ένα καπάκι είτε σε μία μπουκάλα, είτε και στις δύο. Αν είναι και στις δύο τότε προσπαθήστε να έχετε την ίδια πίεση και στις δύο. ΜΗΝ σφίγγετε πολύ την τρόμπα στη βαλβίδα. Απλά βιδώστε την μέχρι εκεί που βλέπετε ότι αρχίζει να έχει μία αντίσταση και λίγο ακόμη. Για αρχή βάλτε όσο αέρα λέει η εταιρία της ανάρτησης και κάντε επιπλέον ρυθμίσεις αργότερα για να πετύχετε την επιθυμητή βύθιση.

Μερικές αναρτήσεις έχουν και βαλβίδα για την αρνητική πίεση. Αυτό έχει σχεδιαστεί για να αντισταθμίζει την αρχική στατική τριβή της θετικής βαλβίδας και τις βοηθάει να δουλεύουν καλύτερα σε μικρές ανωμαλίες του δρόμου/μονοπατιού. Σ' αυτή τη φάση ρυθμίστε την πίεση της αρνητικής βαλβίδας περίπου στα ίδια επίπεδα με την θετική. Αργότερα μπορείτε να την χρησιμοποιείστε για μικρο-ρυθμίσεις της ανάρτησης. Δηλαδή βάζοντας περισσότερο αέρα θα είναι πιο καλή στις μικρές ανωμαλίες, βγάζοντας θα είναι πιο σκληρή, όμως θα είναι και πιο σταθερή στις μεγάλες ανωμαλίες και γενικότερα μία πιο ουδέτερη στάση.

Για να καταλάβετε στη δική μου την RockShox Reba SL που έχει θετική και αρνητική βαλβίδα, η εταιρία λέει ότι για το βαρος μου (70kg) πρέπει να έχει 110psi θετικό/αρνητικό. Όμως αυτό την κάνει κούτσουρο. Της έχω βάλει 90psi θετικό και 70psi αρνητικό και είναι τέλεια η απορροφητικότητα της σε όλες τις συνθήκες εκτός έντονων καταβάσεων. Μην ξεχνάμε όμως ότι είναι ανάρτηση για Cross Country κι όχι για Downhill.

Απόσβεση (επιστημονικές ορολογίες λέμε)

Ρύθμιση απόσβεσης

Ήρθε η ώρα να πέσουμε στα νερα (όχι βαθιά, πλατσουρίζουμε άνετα) της απόσβεσης. Μία ανάρτηση με μόνο ελατήρια τείνει να ανεβοκατεβαίνει ακόμη και μετά το πέρασμα ενός ανώμαλου κομματιού του εδάφους. Η απόσβεση κρατά τα πράγματα εκεί που πρέπει, συνήθως με λάδι το οποίο περνάει από κάποιες μικρές τρύπες στα πιστόνια. Μερικές φθηνές αναρτήσεις δεν έχουν υδραυλική απόσβεση και βασίζονται στη στατική τριβή, ή τη μικρή απόσβεση που έχει το ελαστομερές. Αν όμως έχετε ρυθμιστή απόσβεσης, τότε ορίστε τι πρέπει να κάνετε με αυτό:

H απόσβεση ανάκαμψης (Rebound damping) κρατά την ανάρτηση από το να επιστρέψει γρήγορα αφού περάσει από ένα εμπόδιο. Οι RockShox, Manitou και DT Swiss έχουν τη ρύθμιση της απόσβεσης στο κάτω μέρος της δεξιάς μπουκάλας, οι Marzocchi και Fox τα έχουν στο πάνω μέρος. Τώρα πριν αρχίσετε να βολτάρετε ανεβείτε στο ποδήλατο ξεκαβαλείστε από τη σέλα και μείνετε όρθιοι με τον σκελετό του ποδηλάτου ανάμεσα στα πόδια σας. Πιέστε την ανάρτηση γρήγορα και δείτε αν επανέρχεται σχεδόν μαζί με τα χέρια σας. Αν φαίνεται ότι σας χτυπάει τότε προσθέστε λίγο περισσότερη απόσβεση (προς τη χελώνα για τις RockShox) αν δεν επιστρέφει τότε αφαιρέστε (προς τον λαγό για τις RockShox).

Μπορεί η ανάρτηση να διαθέτει ρύθμιση για την συμπίεση της απόσβεσης (Compression Damping Adjuster). Απλά αφήστε το στο ελάχιστο για τώρα.

Τελικές συμβουλές

Μετά απ' όλα αυτά η ανάρτηση σας θα είναι έτοιμη για τις βόλτες σας. Ο μόνος τρόπος να δείτε ότι πράγματι όλα είναι ρυθμισμένα σωστά είναι να πάτε μία βόλτα στο σημείο που πηγαίνετε συνήθως. Εκεί (επειδή είναι και κοντά) προτιμώ Υμηττό, καθώς προσφέρει όλων των ειδών τα εδάφη, έτσι μπορείτε να βρείτε τελικά αν κάνατε σωστές ρυθμίσεις ή όχι. Θα πρέπει να έχετε στη διάθεση σας τώρα όλη τη διαδρομή της ανάρτησης σε μεγάλες ανωμαλίες του εδάφους. Αν όχι τότε θέλετε πιο μαλακό ελατήριο, ή λιγότερο αέρα στο θάλαμο. Αν όλη την ώρα όμως χρησιμοποιείτε όλη τη διαδρομή ακόμη και σε ανωμαλίες όχι τόσο μεγάλες τότε θέλετε σκληρότερο ελατήριο, ή περισσότερο αέρα στο θάλαμο.

Η απόσβεση είναι λίγο πιο δύσκολο να καταλάβετε αν την έχετε ρυθμίσει σωστά. Ένα απλό τεστ είναι να βρείτε μία ακολουθία από μικρές ανωμαλίες, όπως είναι ρίζες από δέντρα (το μονοπάτι μασάζ στον Υμηττό για όσους ξέρουν), ή ακόμη μπορείτε να βάλετε μία σκάλα από αυτές τις αλουμινένιες και να περάσετε με μία μέση ταχύτητα. Συγκεντρωθείτε στη συμπεριφορά της ανάρτησης. Αν την αισθάνεστε να αναπηδάει συνεχώς, προσθέστε περισσότερη απόσβεση, αν νιώθετε ότι σταδιακά χαμηλώνει η ανάρτηση και δύσκολα επανέρχεται, μειώστε την απόσβεση.

Μάλλον όμως μέχρι να το βρείτε θα σας πάρει αρκετές βόλτες. Αυτό είναι λογικό, ούτως ή άλλως δεν είμαστε και τέλειοι, ούτε ρομπότ να τα ρυθμίζουμε όλα στην εντέλεια. Όσο θα εξοικειώνεστε με την αίσθηση της ανάρτησης, αρχίστε να παίζετε με το αρνητικό ελατήριο και την απόσβεση για να έχετε την αίσθηση που ψάχνετε. Συνήθως χρειάζεται λίγη απόσβεση.

Αυτό είναι λοιπόν ότι καλύτερο μπορώ να πω για να σας βοηθήσω. Ελπίζω να σας έλυσα όποιες απορίες έχετε για τις λειτουργίες των μοντέρνων αναρτήσεων και να χαρείτε επιπλέον τις βόλτες σας!

  • Ανώνυμος

    να σαι καλα

  • Andrew

    Pwpw file mou se euxaristw polu!!! polu kalo!!! Bravo gia to xrono sou!!!

  • Στέλιος

    Μπράβο ρε φιλαράκι.
    Πολύ καλό και χρήσιμο άρθρο.

  • Mits

    Πολυ καλο άρθρο.. αλλα μιας κ πηρα FULLSUSPENSION ποδηλατο δε γραφεις κ για την πισω?

  • lefteris

    gia sas tha ithela na sas kano mia erotisi exo ena pirouni to opio i boukala tou otan ime epano ine vithismeni peripou sto ena ekatosto ke otan pao na kano souza i kapio alma i anartisi tedonete afou prin itan patimeni mesa ke kani enan dinato thorivo lete na ftene ta ladia??????

  • Εκτός των λαδιών εγώ θα κοιτούσα και τα bushings μήπως και έχουν φθαρεί. Την έχεις πολύ καιρό την ανάρτηση; Αν ναι, την έχεις κάνει ποτέ service; Στο λέω αυτό γιατί κι εγώ που έχω τη δικιά μου την RockShox, δεν της έκανα service 3 χρόνια τώρα και από 100άρα έχει γίνει 60άρα, γιατί έχουν χαλάσει τα bushings!

    Τσέκαρε τα λάδια οπωσδήποτε, αλλά δε νομίζω να φταίνε μόνο αυτά…

  • lefteris

    tin exo apo persi to kalokeri ke ine markas zoom den exo kani service ke den xero apo anastisis ti ine ta bushings????

  • lefteris

    den vouliazi poli kana ekatosto alla kani thorivo otan kano souza ke fovame min mou mini sta xeria

  • lefteris

    ke kati akoma den xero na alazo ladia

  • lefteris

    leo na tin pao gia service logika tha tin ftiaxoun ?? to thema ine na tin pao sketi i olo to podilato?? giati ine diskolo na to metafero??

  • Αν μπορείς να την βγάλεις από το ποδήλατο πήγαινε την μόνη της αλλιώς πήγαινε όλο το ποδήλατο… Εκεί θα στη φτιάξουν σίγουρα!

  • Δεν υπάρχει ανάρτηση ZOOM λαδιού, οπότε φίλε Λευτέρη διάβασε το πολυ καλό κειμενάκι και αν έχει κάποια βίδα για ρύθμιση (που αμφιβάλω) προσπάθησε να την ρυθμίσεις.

  • mitsos

    «ανάκαμψη της απόσβεσης» -> «απόσβεση ανάκαμψης»

  • Thank you φίλε Μήτσο, το διόρθωσα!

  • ego exw anarthsh mpros kai pisw zoom! ti prepei na kanw? na gurisw tis bides pros ta aristera? i deksia?

  • giwrgos

    egw exw akrivws to idio provlhma me ton lefterh: zoom anarthsh kai ta idia provlhmata:den bi8uzetai, kanei ayto ton 8orubo!
    Epeidh menw ektos a8hnas kai ta podhlatadika sthn perioxh mou den einai polu e3idikeumena se tetoia 8emata mou lene na parw kainourgia!
    Ama thn paw se kapoio podhlatadiko sthn a8hna lete na mou thn ftia3oun kai na glitwsw ta perrita e3oda?

  • giwrgos

    na rwthsw kai kati akoma!! : oles oi anarthseis exoun diametro 1-1/8 ????

  • Φίλε Γιώργο καταρχήν καλή χρονιά και χρόνια πολλά! Καλά και ασφαλή ποδηλατικά χιλιόμετρα για το 2013.

    Τώρα στο θέμα μας, καλό θα ήταν αν μπορέσεις να ανοίξεις την ανάρτηση (καθώς δεν είναι λαδιού δεν ανησυχείς αν θα βγουν λάδια στο πάτωμα) και να δεις σε τι κατάσταση βρίσκεται το ελατήριο καθώς και τα ελαστομερή.

    Επίσης δες αν όλα είναι ΟΚ (δηλαδή ελατήριο και ελαστομερή) μήπως ο θάλαμος αέρα (αν η ανάρτηση σου είναι αερίου/ελατηρίου) έχει κάποιο θέμα με διαρροή και χάνει τον αέρα.

    Σε κάθε περίπτωση είναι και το site της ZOOM που ενδέχεται να σε βοηθήσει με κάποιο manual για την ανάρτηση σου. Εδώ μπορείς να βρεις το site της ZOOM: http://www.hlcorp.com/en/affiliatles_pro.asp?cid=3

    Τώρα όσον αφορά για το μέγεθος του σωλήνα στις αναρτήσεις αυτό εξαρτάται. Φυσικά και δεν είναι όλες 1 και 1/8. Υπάρχουν (και αυτές είναι οι πιο φημισμένες τώρα) οι tappered και άλλα μεγέθη. Στη wikipedia θα βρεις περισσότερες πληροφορίες (στα Αγγλικά): http://en.wikipedia.org/wiki/Headset_%28bicycle_part%29

  • giwrgos

    καλη χρονια επισης,ευχαριστω πολυ για τις συμβουλες!!!!

  • ανωνυμος

    γεια σας και καλη χρονια και απο εμενα!!

    εμενα το ποδηλατο μου εχει rst και οταν πορχωραω βυθιζετε πολυ δυσκολα ενω οταν ειμαι κατω απο το ποδηλατο και βαζω το βαρος μου στο τιμονι βυθιζετε τι λετε να φτεει;;

  • giwrgos

    εγω αγορασα καινουργια zoom 565 με ρύθμιση(στην μια μερια μονο και χωρις κλείδωμα) αλλα δοκιμασα να την σφιξω πολυ, ετσι για να την δοκιμασω, και ξαφνικα εκανε ενα ΄΄κρακ΄΄ και μαλλον θα εσπασε γιατι μετα ο ρυθμιστης συνεχιζε να γυριζει πολυ ανετα και χωρισ κα8ολου κοντρα και τελεικα βγηκε!!!!.
    Δεν με πειραζει που δεν ρυθμιζει πια αλλα το οτι ειναι αρκετα σφιχτη-μετρια και φωβαμαι οτι στην πορεια θα σκληρινει κι αλλο και δεν θα κανει και πολυ καλη δουλεια και ειναι κριμα γιατι μολις την πηρα!!!
    Μηπως μπορειτε να με βοηθησετε να καταφερω να την μαλακωσω με καποιο τροπο?????(κατω απο καθε μπουκαλα εχει μια βιδα αλλεν,με αυτες προφανως λύνει!Μπορω να την λυσω και να τη πυθμισω απο μεσα???)
    Οποιαδήπωτε συμβουλη ειναι χρησιμη γιατι ειναι κριμα καινουργια αναρτηση να χαλασει!
    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ!!!!

  • giwrgos

    Υ.Γ.
    ειναι σκληρη γιατι εσπασε την ωρα που την εσφυγγα αλιως μαλακωνει αρκετα!Γιαυτο θέλω καπωσ να καταφερω να την ρυθμισω!

  • george

    πόσο βυθιζόταν όταν την είχες μαλακή?

  • τασος

    γεια σας θα ηθελα να κανω μια ερωτηση
    μπορω να φουσκωνω τη αναρτηση μου στο βενζιναδικο η θα εχω καποιο προβλημα? ευχαριστω

  • Panos

    Καλύτερα αν έχεις ανάρτηση αερίου/ελαστομερούς, ή αερίου/λαδιού να πάρεις μία τρόμπα ειδική για τις αναρτήσεις κι αυτό γιατί οι πιέσεις που θέλουν οι αναρτήσεις είναι πολύ μικρές και μία τρόμπα -ακόμη και ποδηλάτου-, πόσο μάλλον από βενζινάδικο ενδέχεται να κάνουν ζημιά στις μπουκάλες της ανάρτησης σε περίπτωση που βάλεις μεγάλη ποσότητα αέρα.

    Εναλλακτικά μπορείς σ’ ένα ποδηλατάδικο να βάλεις όσο αέρα θες καθώς όλα έχουν την ειδική αυτή τρόμπα!

  • tom

    γεια σας παιδια ηθελα να σας κανω μια ερωτισει οταν σικονω την αναρτηση κανει εναν ηχο σαν να χτυπαει μεταλο με μεταλο τι εχει παθει?

  • Giorgos Dani Kardhiqi

    geia sas psaxno gia mia mprosthni anartisei…me anigma kai kseklidoma 140mm..

    • Panos

      Καλύτερα να ψάξεις στο car.gr ή στο forum της κοινότητας των ποδηλατών http://www.cyclist-friends.gr. Εκεί σίγουρα θα βρεις κάτι γι’ αυτό που ψάχνεις.